Yapay zekâ siteni nasıl bulur ve önerir?
Yapay zekâ sohbet robotları (ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews, Copilot) artık sorulara cevap verirken web sitelerini kaynak olarak kullanıyor. Bu araçların senin siteni doğru ve tutarlı bir şekilde önermesi için siteni onlara hazırlaman gerekiyor. Aşağıdaki 12 maddelik kontrol listesi, işletmenin yapay zekâ görünürlüğünü (GEO) artırmak için atacağın somut adımları gösteriyor.
Yapay zekâ görünürlüğü için 12 maddelik kontrol listesi
1. robots.txt dosyanda yapay zekâ tarayıcılarına izin ver
Yapay zekâ şirketlerinin web sitelerini tarayan özel botları var. Örneğin OpenAI'nin arama botu OAI-SearchBot, eğitim botu GPTBot; Perplexity'nin botu PerplexityBot; Anthropic'in botları ClaudeBot ve Claude-SearchBot. Bu botların sitene erişimini robots.txt dosyanda engellemediğinden emin ol. Engellersen, yapay zekâ araçları siteni kaynak olarak gösteremez.
2. Sayfaların JavaScript olmadan da okunabilsin
Yapay zekâ tarayıcıları, tıpkı arama motorları gibi, siteni tararken JavaScript çalıştırmakta zorlanabilir. İçeriğin (metin, fiyat, hizmet açıklaması) HTML kaynak kodunda doğrudan görünür olması, botların sayfayı doğru anlamasını sağlar. Sayfanın kaynağına bakıp ana metni görebiliyorsan, bu genellikle yeterlidir.
3. Her hizmet için ayrı ve net cevaplı bir sayfa oluştur
Her hizmetin veya ürünün için ayrı bir sayfa hazırla. Bu sayfalar, "X hizmeti nedir, nasıl yapılır, fiyatı nedir?" gibi sorulara doğrudan cevap vermeli. Örneğin bir avukat için "boşanma davası" sayfası, bir dişçi için "implant tedavisi" sayfası. Yapay zekâ, bir soruya cevap ararken en spesifik ve net sayfayı kaynak gösterir.
4. Fiyat aralığı ve süreç gibi somut bilgileri paylaş
Yapay zekâ cevaplarında "fiyatı ne kadar?" sorusu çok sık gelir. Sitenin ilgili sayfasında hizmetin fiyat aralığını (örneğin "1000-5000 TL") ve sürecin nasıl işlediğini (adım adım) yaz. Bu bilgiler, yapay zekânın sana yönlendirme yapma olasılığını artırır. Net bilgi yoksa yapay zekâ bu soruyu başka bir kaynaktan cevaplar.
5. SSS (Sıkça Sorulan Sorular) bölümü ekle
Müşterilerinin en çok sorduğu 10-15 soruyu ve cevaplarını sayfana ekle. Bu, hem kullanıcıya fayda sağlar hem de yapay zekânın soru-cevap formatındaki içeriği daha kolay işlemesine yardımcı olur. Google, 2023'ten beri SSS zengin sonuçlarını yalnızca yetkili sağlık ve devlet sitelerinde gösteriyor; ancak SSS içeriği yine de sayfanda işe yarar.
6. Yapılandırılmış veri (schema.org) kullan
Sayfana Organization, LocalBusiness (veya alt türleri: Dentist, LegalService, Hotel), Product ve FAQPage şemalarını ekle. Bu işaretlemeler, arama motorlarına ve yapay zekâya sayfanın ne hakkında olduğunu açıkça söyler. Teknik bilgin yoksa bir geliştiriciden yardım al.
7. Google İşletme Profili ile site bilgilerini tutarlı yap
Yapay zekâ cevapları, sitenin yanında Google İşletme Profili, müşteri yorumları, rehberler ve sektör siteleri gibi üçüncü taraf kaynaklara da dayanır. İşletmenin adı, adresi ve telefonu (NAP) Google İşletme Profilinde ve web sitende birebir aynı olmalı. Tutarsızlık, yapay zekânın kafasını karıştırır ve güvenilirliği düşürür.
8. Müşteri yorumlarını topla ve sergile
Google, Tripadvisor, Şikayetvar gibi platformlardaki olumlu yorumlar, yapay zekânın işletmen hakkında olumlu bir algı oluşturmasını sağlar. Sitede de müşteri yorumlarına yer ver. Yorumlar, yapay zekânın "en iyi X" sorusuna cevap verirken seni önermesi için önemli bir sinyaldir.
9. Hakkımızda sayfası ve uzman biyografileri ekle
Yapay zekâ, güvenilir kaynakları önerir. "Hakkımızda" sayfasında işletmenin hikâyesini, misyonunu ve ekibini anlat. Uzmanların (doktor, avukat, danışman) kısa biyografilerini ve uzmanlık alanlarını paylaş. Bu, özellikle sağlık ve hukuk gibi güven gerektiren sektörlerde fark yaratır.
10. Karşılaştırma sayfaları oluştur
"X mi yoksa Y mi?" gibi sorular yapay zekâda çok sorulur. Seçenekleri tarafsızca karşılaştıran bir sayfa hazırla: örneğin "implant mı köprü mü?" ya da "kira sözleşmesi mi ön protokol mü?". Rakip firmaları adıyla karşılaştıracaksan bilgilerin doğrulanabilir olmasına dikkat et; karşılaştırmalı reklam kurallara bağlıdır. Bu sayfalar, yapay zekânın karşılaştırma yaparken seni kaynak göstermesi için fırsat yaratır.
11. Sayfalarına güncel tarih ekle
Yapay zekâ, güncel bilgiyi önemser. Özellikle fiyat, mevzuat veya sektörel bilgiler içeren sayfalara "Son güncelleme: [tarih]" ibaresi ekle. Bu, sayfanın güncel olduğunu gösterir ve yapay zekânın eski bilgiyi kaynak gösterme riskini azaltır.
12. llms.txt dosyası ekle (ucuz ama mucize değil)
2024'te önerilen llms.txt dosyası, sitenin özetini ve önemli sayfaların listesini yapay zekâ için düz metin olarak sunar. Büyük yapay zekâ şirketlerinin bu dosyayı resmî olarak kullandığı doğrulanmadı, ancak eklemesi ucuz ve zararsızdır. Sitenin kök dizinine eklemek birkaç dakika sürer; tek başına bir şey değiştirmesini bekleme.
Önemli uyarılar: Hukuk ve sağlık sektörü
Avukatlar için Türkiye'de reklam yasağı vardır (Avukatlık Kanunu ve TBB Meslek Kuralları). Bu yüzden sitenin içeriği tanıtım değil, bilgilendirme amaçlı olmalı. Sağlık hizmetlerinde de tanıtım kuralları sıkıdır; içerik bilgilendirici olmalı, sonuç vaadi veya "önce-sonra" iddiası içermemelidir. Bu sektörlerde yapay zekâ görünürlüğü, doğru ve faydalı bilgi sunarak kazanılır.
Yapay zekâ cevaplarını nasıl ölçersin?
Aynı soru farklı zamanlarda farklı cevap alabilir. Bu yüzden tek bir cevaba bakma. Bir soruyu birkaç kez sor ve cevapların kaçında işletmenin adının geçtiğine (orana) bak. Bu oranı düzenli olarak takip ederek, yaptığın iyileştirmelerin etkisini görebilirsin. Yapay zekâ cevapları sitenin yanında üçüncü taraf kaynaklara da dayandığı için yalnız siteyi değil, çevrimiçi itibarının tamamını yönetmen gerekir.
Bu maddeleri uyguladıkça yapay zekânın seni doğru tanıma ve önerme ihtimali artar; kesin bir sonuç vaadi değildir. Nerede durduğunu görmek için kendin dene ya da ücretsiz rapor iste.