GEO nedir?
GEO, "Generative Engine Optimization"ın kısaltmasıdır ve Türkçede "yapay zekâ görünürlüğü" olarak adlandırılır. İşletmenin, ChatGPT, Gemini, Perplexity veya Google'ın yapay zekâ destekli arama özetleri gibi araçlarda müşteri adaylarına önerilme olasılığını artırmak için yapılan çalışmaların tamamıdır. Amaç, bir soru sorulduğunda yapay zekânın cevabında senin işletmenin adının geçmesini sağlamaktır.
Geleneksel aramada kullanıcı on sonuca tıklar ve kendisi karar verir. Yapay zekâlı aramada ise kullanıcı tek bir soru sorar ve genellikle birkaç işletme adı içeren tek bir cevap alır. Bu listede yer almayan işletme, müşterinin radarına hiç girmeyebilir.
Neden yapay zekâ görünürlüğü önemli?
Müşterilerin alışkanlığı değişiyor. "En iyi dişçi", "avukat öner", "otel tavsiye et" gibi sorular artık sadece Google'a değil, doğrudan ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Copilot'a da soruluyor. Bu araçlar, cevap olarak birkaç işletme adı sayıyor ve kaynak gösteriyor.
Bu listede olmak, gelecekteki müşterinin seni duyması anlamına geliyor. Listedeki rakiplerden biri olmak için ise yapay zekânın seni nereden öğrendiğini bilmek ve o kaynaklarda görünür olmak gerekiyor.
Yapay zekâ işletmeni nereden öğrenir?
Yapay zekâ modelleri, cevap üretirken iki ana kaynağa bakar: kendi eğitim verileri ve anlık web araması. Eğitim verileri, modelin internetteki milyonlarca sayfayı okuyarak oluşturduğu bilgi tabanıdır. Anlık web araması ise soru sorulduğu anda güncel bilgileri tarar.
Yapay zekâ, senin sitenin yanında üçüncü taraf kaynaklara da bakar. Bunlar arasında Google İşletme Profili, müşteri yorumları, sektör rehberleri, haber siteleri ve forumlar yer alır. Türkiye'de Şikayetvar ve Ekşi Sözlük gibi platformlardaki yorumlar da bu kaynaklara dahildir.
Bu yüzden sadece kendi siteni düzenlemek yetmez. İşletmenin adının geçtiği güvenilir dış kaynakların sayısını artırman gerekir. Bir işletme birden fazla bağımsız kaynakta tutarlı biçimde geçiyorsa, cevapta yer alma ihtimali genellikle artar.
Yapay zekâ görünürlüğü nasıl ölçülür?
Ölçümün temeli, işletmenle ilgili soruları yapay zekâ motorlarına sormak ve cevaplarda adının geçip geçmediğine bakmaktır. Bu işlemi düzenli aralıklarla tekrarlaman gerekir.
Ölçüm için şu adımları izleyebilirsin:
- İşletmenle ilgili 10-20 soruluk bir liste oluştur. Örneğin: "İstanbul'da güvenilir bir avukat öner", "Ankara'da aile dişçisi nerede", "Bu şehirde en iyi otel hangisi".
- Bu soruları ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Copilot'a aynı gün içinde sor.
- Her cevapta işletmenin adının geçip geçmediğini not et.
- Aynı soruyu farklı günlerde birkaç kez tekrarla. Çünkü yapay zekâ cevapları zamanla değişebilir; tek bir cevaba güvenme.
- Adının geçtiği cevap sayısını toplam cevap sayısına böl. Bu oran, görünürlüğünün temel göstergesidir.
Bu ölçümü ayda bir yaparak, yaptığın iyileştirmelerin işe yarayıp yaramadığını takip edebilirsin.
Görünürlüğü artırmak için ne yapmalısın?
Yapay zekânın seni önermesi için net ve doğrulanabilir bilgiler sunman gerekir. İşte somut adımlar:
Net cevaplı sayfalar oluştur
Sitenin ana sayfasında veya hizmet sayfalarında "Kimsin, ne yapıyorsun, neredesin, hangi bölgede hizmet veriyorsun" sorularına net cevap ver. "İstanbul'un Kadıköy ilçesinde 15 yıldır avukatlık yapıyorum" gibi somut ifadeler kullan. Belirsiz ve genel tanıtım metinleri yerine, doğrudan ve anlaşılır cümleler tercih et.
Yapılandırılmış veri ekle
Web sitene schema.org işaretlemesi ekle. İşletmen için LocalBusiness veya alt türleri olan Dentist, LegalService, Hotel gibi şemaları kullan. Ürün satıyorsan Product, sık sorulan sorular için FAQPage şeması ekleyebilirsin. Bu işaretleme, yapay zekânın siteni daha kolay anlamasına yardımcı olur.
Üçüncü taraf kaynaklarda görün
Google İşletme Profilini eksiksiz doldur ve doğrula. Müşterilerinden yorum yapmalarını iste. Sektöründeki rehber sitelere, yerel işletme dizinlerine kaydol. Haber sitelerinde veya sektör bloglarında işletmenden bahsedilmesini sağla. Forumlarda sorulan sorulara bilgilendirici cevaplar ver. Yapay zekâ seni bu kaynaklar üzerinden doğrular.
Bilgilerini tutarlı tut
İşletme adın, adresin, telefon numaran ve çalışma saatlerin web sitende, Google profilin, rehberler ve sosyal medyada birebir aynı olmalı. Tutarsız bilgiler, yapay zekânın kafasını karıştırır ve seni önerme olasılığını düşürür.
llms.txt dosyası ekle (opsiyonel)
2024'te önerilen bu dosya, sitenin özetini yapay zekâ araçlarına sunmayı amaçlar. Büyük yapay zekâ şirketleri tarafından resmî olarak kullanıldığı doğrulanmamıştır. Eklemesi ucuzdur ama mucize beklememek gerekir.
Hangi yapay zekâ hangi kaynağı kullanır?
Hangi aracın hangi tarayıcıyı kullandığını bilmek, teknik ayarlar yapmanı sağlar. İşte özet bilgi:
- ChatGPT: Arama özelliği web sonuçlarını kullanır ve cevapta kaynak bağlantısı gösterir. Site sahibi, robots.txt dosyasında OAI-SearchBot'a (arama) ve GPTBot'a (eğitim) izin verebilir.
- Perplexity: Her cevapta kaynak gösterir. Tarayıcısının adı PerplexityBot'tur.
- Google AI Overviews ve AI Mode: Google arama dizinini kullanır. Google, bunun için özel bir işaretleme gerekmediğini, normal arama kurallarının geçerli olduğunu söyler. Google-Extended ayarı ise Gemini eğitimini etkiler, AI özetlerini etkilemez.
- Microsoft Copilot: Bing dizininden beslenir.
- Claude: Web araması vardır; Anthropic'in tarayıcıları ClaudeBot ve Claude-SearchBot'tur.
Yapay zekâ görünürlüğünden ne beklememelisin?
GEO'nun garantisi yoktur. Hiçbir çalışma, belirli bir soruda yapay zekânın seni önereceğini garanti etmez. Yapay zekâ modelleri sürekli güncellenir ve cevaplar değişebilir. Tek bir cevaba odaklanmak yerine, genel görünürlük oranını artırmaya çalış.
Ayrıca sektörüne dikkat et. Avukatlar için Türkiye'de reklam yasağı vardır; içerik tanıtım değil bilgilendirme amaçlı olmalıdır. Sağlık hizmetlerinde de tanıtım kuralları sıkıdır; sonuç vaadi ve önce-sonra iddiası içeren içerikler sorun yaratabilir. Bu sektörlerde bilgilendirici ve doğru içerik üretmeye odaklan.
GEO, SEO'nun yerini tutmaz. İyi bir web sitesi ve arama görünürlüğü hâlâ önemlidir. Yapay zekâ görünürlüğü, bunun üzerine eklenen yeni bir katmandır.
Yapay zekâ görünürlüğünü ölçmek ve artırmak zaman alır. Düzenli ölçüm yaparak ve içeriklerini netleştirerek ilerleyebilirsin. Bu konuda ücretsiz bir görünürlük raporu almak istersen buradan başlayabilirsin.